Kamu Data Alanı Projesi 2025’e kadar devreye alınacak

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Dış Ekonomik Bağlar Konseyinin (DEİK) Genel Merkezi’nde düzenlenen “Afet Teknolojileri Rehberi” basın lansmanına katıldı.

Burada konuşan Yılmaz, DEİK Dijital Teknolojiler İş Kurulu tarafından hazırlanan Afet Teknolojileri Raporu’nun hayırlara vesile olmasını diledi.

Türkiye’nin tarih boyunca zelzele, sel, orman yangınları ve heyelanlarla tekraren sınandığını belirten Yılmaz, acı tecrübelerin, Türkiye’nin doğal afetlerle çabasında güçlü ve hazırlıklı olması gerektiğini her kezinde hatırlattığını söyledi.

Yılmaz, afetlere karşı daha dirençli bir Türkiye için, tedbir alınması ve afet idaresinde teknolojik yeniliklerden faydalanılmasının kıymetli olduğunu vurgulayarak, toplumu bilinçlendirmek ve afetlerin tesirlerini en aza indirecek stratejiler geliştirmenin herkesin ortak sorumluluğu olduğunu kaydetti.

“KAMUNUN BÜYÜK DATA YÖNETİŞİM YAPISINI TEKRAR ORGANİZE EDİYORUZ”

Cevdet Yılmaz, erken ikaz sistemlerinin, robotik ve insansız keşif araçlarının, taşınabilir güç tedariki teknolojileri ve yapay zeka dayanaklı afet lojistiği üzere yenilikçi tahlillerin, afet öncesinde ve sonrasında tesirli müdahale imkanı sağlayarak can kayıplarını ve maddi ziyanları en aza indirmeyi amaçladığını anlattı.

Bu gereksinimi gözeterek, kamunun büyük data yönetişim yapısını tekrar organize ettiklerini lisana getiren Yılmaz, şöyle konuştu:

“Bu kapsamda en çok değer verdiğimiz projelerden biri Ulusal Yapay Zeka Strateji’mizde ve 12. Kalkınma Planı’nda yer alan Kamu Bilgi Alanı Projesi’dir. Bu proje, yapay zeka ve data analitiği teknolojileriyle destekleniyor ve afet idaresi açısından ihtilal niteliğinde bir yapı oluşturuyor. Bu projenin devreye girmesiyle afet öncesi alınacak tedbirlerden, afet sonrası yapılacak güzelleştirme çalışmalarına kadar her basamakta daha verimli ve süratli kararlar alabileceğiz. Amacımız, projeyi 2025 yılına kadar tamamlayıp tüm kamu kurumlarını bu sisteme dahil etmek.”

Yılmaz, Coğrafik Bilgi Sistemleri’nin afet idaresinin ayrılmaz bir modülü haline geldiğini belirterek, 631 katmanlı coğrafik datayı kapsayan Türkiye Ulusal Coğrafik Bilgi Sistemi ile sarsıntıdan sele, yangından heyelana kadar her türlü afet senaryosunda, bu bilgiler tüm ilgili kurumlarla anlık paylaşıldığını söz etti.

Olaylara süratli ve koordineli bir formda müdahale edebildiklerine dikkati çeken Yılmaz, “Bir öteki değerli adımımız ise Coğrafik Bilgi Sistemi Tabanlı Hasar Varsayım ve Karar Takviye Tahlili Sistemi. Bu proje, muhtemel bir afette nerede ne cins hasarlar meydana gelebileceğini, hangi bölgelerde risklerin daha yüksek olduğunu evvelden tahlil ederek bizlere kıymetli ikazlar sunacak” sözlerini kullandı.

Yılmaz, krizler ortaya çıkmadan risklerin âlâ yönetilmesi gerektiğini vurgulayarak, “ARAS dediğimiz, Afet Risk Azaltma Sistemi ile heyelan, kaya düşmesi ve çığ üzere risklerin evvelden haritalandırılması sağlanıyor ve muhtemel tehlikelere karşı önlemler alınıyor. Bu sistem, öteki tehlike haritalarıyla entegre edilerek, afetlerin tesirlerini en aza indirmek için kullanılmaktadır” dedi.

“KESİNTİSİZ İNANÇLI HABERLEŞME SİSTEMİ’Nİ DEVREYE ALDIK”

AFAD’ın, Sarsıntı Ön Hasar Varsayım ve Kayıp Sistemi (AFAD-RED), Zelzele Parametre ve Tahlil Sistemi (DEKAS), Türkiye İvme Data Tabanı ve Tahlil Sistemi (TADAS) ve Zelzele Bilgi Sistemi (DEMEBİS) üzere büsbütün yerli ve ulusal yazılımlarla zelzele izleme ve kıymetlendirme süreçlerini geliştirmesinin kıymetli bir muvaffakiyet olduğunu bildiren Yılmaz, akıllı kent altyapılarını da afet idaresine entegre ettiklerini belirtti.

Yılmaz, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Bulut Kent Bilgi Sistemi, afet sonrası süratli kıymetlendirme yapmamıza ve kentlerdeki hasar tespit çalışmalarını daha kolay koordine etmemize imkan tanıyor. AFAD’ın takibinde bulunan 1187 sarsıntı müşahede istasyonundan alınan bilgiler, hem ülkemizde hem de dünya genelinde paylaşılarak afet idaresinde kritik bir bilgi kaynağı oluşturuyor. Bununla birlikte, afet ve acil durum tehlike haberlerini en kısa müddette halkımıza ulaştırmak maksadıyla, AFAD tarafından Haber Alma ve Yayma Sistemi (HAY) geliştirildi. Böylelikle taşınabilir bildirimler, siren ihtarları, toplumsal medya bildirileri ve SMS bildirimleri üzerinden süratli ihtar yapılabiliyor. Bu teknolojik altyapılarla birlikte, AFAD’ın envanterinde bulunan 98 insansız hava aracı gece görüş, haritalama ve uzaktan algılama üzere ileri teknolojilerle donatılmış durumda.”

Kayıp arama, heyelan ve kaya düşmesi üzere riskli durumların takibinin bu İHA’larla aktif formda yapılabildiğini anlatan Yılmaz, “Afet anında irtibat ve uyumu kesintisiz bir formda sürdürebilmek için 81 vilayetimizde Kesintisiz İnançlı Haberleşme Sistemi’ni devreye aldık. Bilhassa Türksat 5A, 5B ve yakında devreye alınacak olan Türksat 6A uydusu ile afet anında kesintisiz irtibatı sağlamak için güçlü bir altyapı kuruyoruz” diye konuştu.

Yılmaz, afet anında haberleşmenin çok kritik ve değerli olduğuna işaret ederek, “Bu uydular, hem bilgi transferinde hem de televizyon ve radyo yayınlarında kıymetli bir rol üstlenerek afet sonrası bağlantıda yaşanacak aksaklıkları ortadan kaldırmış olacak. Bilhassa taşınabilir baz istasyonları ve uydu üzerinden çalışan acil bağlantı sistemleri ile afet anında irtibatın kesintisiz devam etmesi sağlanıyor” halinde bilgi verdi.

Afet anında gereksiz bağlantı ve trafikten kaçınılması gerektiğine dikkati çeken Yılmaz, bu tıp anlarda dezenformasyonun da yanlış sonuçlar doğurabileceğini kaydetti.

Yılmaz, 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli sarsıntının akabinde Hatay, Kahramanmaraş ve Adıyaman üzere vilayetlere gönderilen 36 Taşınabilir Kozmik Römork Baz İstasyonu sayesinde, halkın kendi içindeki bağlantısının sağlandığını ve uyumun daha tesirli hale getirebildiğini lisana getirerek, bu teknolojilerin her birinin insan hayatını müdafaa çabasında umut olduğunu belirtti.

AFETLERE GÜÇLÜ KENTLER İÇİN “AKILLI YENI JENERASYON ALTYAPI” VURGUSU

Afet Teknolojileri Raporu’nun kıymetli bir rehber niteliğinde olduğunu söyleyen Yılmaz, bilhassa erken ihtar sistemlerinin geliştirilmesi, yüksek risk taşıyan bölgelerde merkezi ihtar sistemlerinin kurulması ve bu sistemlerin yapay zeka, objelerin interneti (IoT) üzere ileri teknolojilerle desteklenmesi üzere tekliflerin mevcut çalışmalara katkı sağlayacağını söz etti.

Yapay zekanın yanlışsız kullanımının ve her alanda üretken yapay zekayı değerlendirmenin kıymetine de dikkati çeken Yılmaz, “Afetlere güçlü kentler oluşturmak için akıllı yeni jenerasyon altyapıların kullanımını da çok değerli görüyoruz. Yenilenebilir güç teknolojileri ve akıllı şebekeler ile afet sonrası güç gereksinimini karşılayacak tahlil tekliflerini geliştirmek istiyoruz” dedi.

Uydu tabanlı haberleşme sistemleri ve taşınabilir baz istasyonlarıyla irtibat altyapısının güçlendirilmesinin raporda belirtildiği üzere hayati olduğunu kaydeden Yılmaz, ilgili kurumların da rapordan faydalanacağına inandığını söyledi.

“5G KONUSUNDA İHALE SÜREÇLERİNİ DE BAŞLATACAK”

Yılmaz, “Türkiye önümüzdeki yıl 5G konusunda ihale süreçlerini de başlatacak. İrtibat altyapımızda çok daha süratli işleyen, güçlü bir altyapıyı böylelikle oluşturmuş olacağız. 5G ile artan kapasite, yapay zeka yahut daha büyük bilgilerin işlenmesiyle çalışan sistemler için de değerli bir katkı sunmuş olacak” sözlerini kullandı.

Kamu ve özel dal ortasındaki iş birliğinin afet idaresi alanında tesirli tahliller geliştirmede kaçınılmaz olduğunu belirten Yılmaz, özel dalın yenilikçi teknolojilerinin, kamu kurumlarının operasyonel kapasitesiyle birleştiğinde afetlerin tesirlerinin minimize edildiğini bildirdi.

DEİK Dijital Teknolojiler İş Konseyi Başkanı Erdem Erkul’un Afet Teknolojileri Raporu’nu sunduğu toplantıya, AFAD Başkanı Okay Memiş, DEİK Lideri Nail Olpak, DEİK yönetim kurulu üyeleri ve davetliler katıldı.