Cevdet Yılmaz’dan emeklilik sistemi açıklaması! Tamamlayıcı adımlar atılacak

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, yeni OVP’deki büyüme ve enflasyon gayelerinde çelişmeler olduğuna dair argümanlara yanıt verdi.

– Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Orta Vadeli Program’ın jeopolitik şart ve durumlara nazaran güncellendiğini söyledi.

– Yılmaz “Kısa vadede enflasyonu düşürürken büyümeden fedakarlık gerekebilir.” dedi. 

– OVP’de en temel hedefimiz enflasyonu tekrar tek haneye düşürmek, fiyat istikrarını sağlamak.

– OVP, makro çerçevemizi güncellediği üzere bütçe sürecimizin de temel dökümanı.

– Büyümenin nimetlerini bütün kesitlere yaymak istiyoruz. Bilhassa sarsıntı yükü hafifledikçe bu önceliklerimize daha fazla yoğunlaşacağız.

– Geliri yüksek kısımlara prensip olarak sübvansiyon vermememiz lazım. Bunun yerine dar ve orta gelirli bölümleri hedeflememiz gerekli.

– Tarımı stratejik bölüm olarak kıymetlendiriyoruz. Planlı üretim kavramıyla hareket ediyoruz. Tarım dayanaklarına güçlü halde devam edeceğiz.

– Kur muhafazalı mevduat geçen yıl ortalarında 125-126 milyar dolardı, bugün 50 milyar doların altına geldi. Türkiye düşük KKM ile karşı karşıya.

– (Kredi derecelendirme kuruluşları) Not vermiş, vermemiş, onların bileceği şey. Biz riskleri azaltıp, bünyemizi sağlamlaştırıp yola devam edeceğiz.

– Yeni yatırımlar katiyetle duyacağınıza inanıyorum. Memleketler arası direkt yatırımlarda Türkiye’nin hissesini yüzde 1,5’e yükseltmek istiyoruz.

– Sosyal güvenlik sistemimiz değişmeyecek. Temel şemsiyemiz o. İkame edici değil, tamamlayıcı adımlar atılacak.

– Emeklilerimize yüzde 41,5 enflasyon beklediğimiz bir yılda bunun 2 katı kadar artış sağladık. İmkanlar oluştukça yanlarında olmaya devam edeceğiz

– Seçimsiz periyotlar altın değerinde bir devir, fırsat penceresi. Bunu erken seçim telaffuzlarıyla gölgelemeye çalışanlar ülkeye yarar getirmiyor.

Yılmaz’ın açıklamalarında öne çıkanlar şöyle:

“AMACIMIZ ENFLASYONU TEK HANELİ SAYILARA DÜŞÜRMEK”

Anlık kararlarla hareket etmiyoruz. İktisadın düşmanı belirsizliktir, siyasi yahut siyaset belirsizlikler. Şanslı bir devirdeyiz. Uzun sürecek seçimsiz bir periyoda girmiş bulunmaktayız. Bu yılki OVP, geçen yılki programın devamı niteliğinde. Geçen yıl yaptığımız temel gayelerimiz neyse güncellediğimizde de bu temel gayelerimizi koruyoruz. Fakat iddialarımızı, bütçe büyüklüklerimizi güncellemiş olduk. Temel emellerimiz ortasında birincisi OVP’nin gayesi enflasyonu yine tek haneli sayılara düşürmek, fiyat istikrarını sağlamak. İkincisi büyüme, üçüncüsü geçen yıl yaşanan sarsıntı felaketinin yaralarını sarmak, dördüncüsü ise kalıcı refah oluşturmak.

Enflasyonu düşürürken kısa vadeli zorluklar yaşayabilirsiniz lakin temel prestijiyle büyüme ve enflasyon ortasında bir çelişki yok. Türkiye bir taraftan enflasyonu kademeli bir biçimde düşürürken başka taraftan muhakkak seviyede bir büyümeyi sürdürmeyi başarıyor.

“TÜKETİM ÜZERİNDEN DEĞİL ÜRETİM ÜZERİNDEN BÜYÜME AMACIMIZ VAR”

Bir öbür değerli konu büyümenin kompozisyonu. Büyümeyi farklı hallerde sağlamanız mümkün. Tüketim üzerinden de büyüyebilirsiniz. Bu daha enflasyonist bir ortam oluşturur. Üretim üzerinden de büyüyebilirsiniz. Bu ikinci kanal dezenflasyon siyasetine dayanak olur. Bizim de tüketim üzerinden değil üretim üzerinden büyüme amacımız var. Büyümenin nimetlerini bütün kesitlere yaymak istiyoruz. Bilhassa sarsıntı yükü hafifledikçe bu önceliklerimize daha fazla yoğunlaşacağız.

“MERKEZ BANKASI ARAÇ BAĞIMSIZLIĞINA SAHİP”

Amerikan Merkez Bankası’ndan (Fed) ve Avrupa Merkez Banaksı’ndan (ECB) beklenti faiz düşürecekleri tarafında. Bunun bize ve gelişmekte olan dünyaya da yansıması olacak. Olumlu olacak. Dünyadaki likiditenin arttığı bir periyoda girmiş olacağız ve gelişmekte olan ülkelere yönelik fon akımları olacak. Bundan biz de hisse alacağız. Bizdeki Merkez Bankası’nın alacağı kararlar ise o hususta şunu söz edeyim, araç bağımsızlığı var Merkez Bankası’nın. Bizim siyasi olarak gayemiz faizleri düşürmek. Planımız, programımız ortada. Merkez Bankası, bu maksatlar çerçevesinde araç bağımsızlığına sahip. Neye bakacaktır? Enflasyonun nasıl gittiğine bakacaktır, beklentilerin nasıl geliştiğine bakacaktır. Ona fazla bir yorum yapmak gerçek olmaz fakat bizim siyasi çerçevemiz ortada. Biz daha istikrarlı bir Türkiye hedefliyoruz.

“ANA MEVZULARDAN BİRİ ARACI MALİYETLERİNİ DÜŞÜRMEK”

Tarımı stratejik bir dal olarak görüyoruz. Bu gözle bakıyoruz ve planlı üretim kavramıyla hareket ediyoruz. Tarım takviyelerimiz devam edecek. Çiftçimizin yanındayız, üreticimizin yanındayız. Birlikte tarımımızı daha yüksek düzeylere çıkaracağız. Burada gençlerin daha fazla tarıma girmesi de bir siyasetimiz. Yeni modeller üzerinde çalışıyoruz. Bilhassa kentlerimizin çeperlerinde bir tarım anlayışı içinde gayretlerimiz devam edecek. Kırsal kalkınma kavramımız değerli. Kırsal alan dediğimizde tarım ile öteki faaliyetleri de birleştirmek kıymetli. Besin boyutu prestijiyle baktığımızda ana hususlardan biri aracı maliyetlerini düşürmek. Üretici ve tüketiciyi gözetmek ve ortadaki maliyetleri düşürmek. Önümüzdeki en temel önceliklerimizden biri tarım olacak. Gerçekten kamu yatırımlarında sulamayı önceliklendirdik.

OVP, makro çerçevemizi güncellediği üzere bütçe sürecimizin de temel dökümanı. Zelzele bölgesinde çok ağır bir çalışma içindeyiz bu da doğal ki yük getiriyor. Birinci hesaplamalara nazaran 104 milyar doların üzerinde bir kaynağın kullanılması gerekiyor. TL olarak söyleyecek olursam 2023 ve 2024 periyodunda toplam sarsıntı ve sarsıntı ilişkili harcamalar 2 trilyon TL civarında. Geçen yılı güncellersek 2,5 trilyon TL, bugünkü fiyatlarla kaynak tahsis etmişiz. Bilhassa büyük yük 2023 ve 2024’te. 2025’ten itibaren hafifleme başlayacak. Bunlar süreksiz harcamalar. Bunların uygun yanı yatırım niteliğinde harcamalar. Ülkemizi geleceğe hazırlayan harcamalar lakin bizi bütçe olarak ister istemez zorluyor. Bunu da görmek gerekiyor. Canları geri getirmek mümkün değil fakat kentlerimizi çok daha güçlü hale getireceğiz.

“TÜRKİYE’NİN EN KIYMETLİ SORUNLARINDAN BİRİ CARİ AÇIKTIR”

Bütçe açısından kırılganlığı azalttık. Cari açık çok değerli. Türkiye’nin en değerli sorunlarından biri cari açıktır. Cari açık bizim değişmez bir gündem maddemizdir. Burada da çok büyük bir ilerleme sağladık. Yıl sonunda yüzde 4’e indirdik, bugün yüzde 2’ler civarındayız. Bu yıl sonunda 1,7’ye kadar düşecek. Bu neyi getirecek. Dövize olan gereksinimimiz azalıyor, dış dünyadan borçlanma muhtaçlığımız azalıyor. Bu da döviz piyasalarında istikrarı güçlendiren bir temel. Bunun yanında KKM üzere risklerimizi azaltmış durumdayız. Geçen yıl ortalarında 125-126 milyar dolardı, bugün 50 milyar doların altına geldi. Türkiye düşük KKM ile karşı karşıya.

Risk oluşturabilecek tüm ögelerde Türkiye önemli bir ilerleme kaydetti. Bu da risk primlerimizi düşürüyor, kredi notlarımızı artırıyor. Risk primlerinin düşmesi neden kıymetli, dışardan kamu ya da özel bölüm olarak borçlandığınızda maliyetinizi direkt etkiliyor. Gerçekten dış dünya borçlanmalarında maliyetler aşağı gelmiş durumda. Elbette kredi notlarımızın da artması lazım, CDS’lerin daha da düşmesi lazım. Biz yolumuza bakıyoruz. Biz risklerimizi azaltıp yolumuza devam edeceğiz. Başkaları kendiliğinde gelir diye inanıyorum. Er geç olur.

“ÜRETİMDE VE İHRACATTA YÜKSEK TEKNOLOJİNİN HİSSESİNİ ARTIRACAK YATIRIMLARA EHEMMİYET VERİYORUZ”

Özellikle sanayi teknoloji bakanlığımız bu bahiste çok ağır bir çalışma içinde. Son periyotta yeni bir strateji dökümanı da yayınladık bu direkt yatırımlarla ilgili. Şu an baktığınızda Türkiye dünyada yüzde 1’e yakın bir hisseye sahip. Dünyada da yatırımlar azalmış durumda. Stratejimizde öngördüğümüz bu oranı 4-5 yıllık perspektifte yüzde 1,5’e yükseltmek. Yalnızca hissemizi değil kalitesini de yükseltmek istiyoruz. Muhakkak kesimler ve bölgeler belirledik. Ben inanıyorum ki burada teşvik programlarımız avans kredisi uyguladığımız programlar katkıda bulunacak. Üretimde ve ihracatta yüksek teknolojinin hissesini artıracak yatırımlara kıymet veriyoruz. Direkt yatırımların gelmesi biraz daha vakit alıyor ancak makro istikrarımızı sağlamlaştırdıkça, özel stratejilerimizi hayata geçirdikçe yükselecektir. Performansımız da kötü değil son 20 yılda 262 milyar dolar cezbetmişiz, direkt sermaye (2023 itibarıyla).”

“OVP DEVRİNDE YILLIK ORTALAMA 758 BİN EK ISTİHDAM OLUŞTURMAYI HEDEFLİYORUZ”

İstihdam en değerli ekonomik göstergelerden biri. Son devirlerde çok önemli bir artış sağladığımızı tabir edebilirim. Geçen yılın ortalarından bugüne baktığımızda 1,1 milyonun üzerinde ek istihdam oluşturmuşuz. Bilhassa gençlerde ve bayanlarda istihdamın arttığını görüyoruz. OVP periyodunda yıllık ortalama 758 bin ek istihdam oluşturmayı hedefliyoruz. Bunu üretim ve ihracat odaklı bir büyümeyle yapacağız. Öbür taraftan yeni çalışma modellerini yaygınlaştırarak, eğitim sistemimiz ve işgücü piyasamız ortasındaki örtüşmeyi güçlendirme çalışmalarıyla istihdama değerli katkılarda bulunacağımıza inanıyoruz.

“EMEKLİLERİMIZİ ENFLASYONA EZDİRMİYORUZ HİÇBİR ZAMAN”

Devletin emeklilik sistemi var. Orada bir değişiklik öngörülmüyor. Temel şemsiyemiz oradaki sistemi güçlendirmek. En büyük başarılarımızdan biri bu toplumsal güvenlik şemsiyesini tüm topluma yaygınlaştırmamız. Kamunun buradaki katkısı devam edecek fakat bunu tamamlayıcı neler yapılabilir diye baktığımızda BES dediğimiz sistemi geliştirdik. Oburunun yerine ikame bir sistem değil. Bunun makro bir boyutu da var. Cari açık dediğimiz şey iç tasarruf oranıyla yatırım oranı ortasındaki farktır. Bizim makro olarak en temel gayelerimizden biri iç tasarruf oranlarını artırmak, yatırımlarımızı sağlıklı kaynaklarla finanse ederek cari açığımızı düşürmektir. Hasebiyle bu sistemler çok değerli. Bu tıp sistemleri geliştirmeye devam edeceğiz lakin genel sistemimizden hiçbir formda geri adım atmadık.

Şu anda 16 milyonu aşkın emeklimiz var. Genç bir nüfusa sahip olduğumuz halde öteki ülkelerle karşılaştırınca epey yüksek. Elimizden gelen tüm imkanlarla emeklilerimizin yanındayız. Çok geniş bir nüfus olunca attığınız her adımın çok büyük maliyetler doğurduğunu bilmemiz gerekiyor. Bütçemizin imkanını sonuna kadar zorlayarak emeklilerimizin yanında olduk. Emeklilerimizi enflasyona ezdirmiyoruz hiçbir vakit. Münasebetiyle 2025’in Ocak ve Temmuz devirlerinde de yeniden enflasyondaki gelişmelere bağlı olarak bu artışlar gerçekleştirilecek. Bu yıl, yüzde 41,5 enflasyon beklediğimiz bir yılda, bileşik olarak bunun 2 katı bir artış sağlamış olduk.

Bayram ikramiyesini de yeniden artırdık. Toplumsal alanlarda da emeklilerimizin çeşitli imkanlara erişimi konusunda da gayretimizi devam ettiriyoruz.

“KRİTİK HAMMADDELER İÇİN ÇALIŞIYORUZ, 2025’TE STRATEJİK DÖKÜMAN HAZIRLAMIŞ OLACAĞIZ”

Çok yakın gelecekte kritik hammaddelerin hangileri olduğu ortaya çıkmış olacak. 2025 yılı içinde de buna dönük bir strateji dökümanı hazırlamış olacağız. Daha üst bir lige çıkan Türkiye’nin bunu yapması gerekiyor.

“SEÇİMSIİZ PERİYOTLAR ÜLKE İÇİN ÇOK ÖNEMLİ”

eçim varsa, seçim havası oluşuyor. Herkes kısa vadeli işlerle uğraşmaya başlıyor. Ülkenin orta ve uzun vadeli muhtaçlıkları ise ister istemez ihmal edilmiş oluyor. Münasebetiyle seçimsiz devirler ülke için çok değerli. Bu devirlerde kurumların daha yapısal bahislerle uğraşma imkanı oluşuyor. Bu çok değerli. Şu an içinden geçtiğimiz devir, ekonomimiz açısından, toplumsal refahımız açısından çok değerli. Vatandaşımız da bunun farkında. Vatandaşımız siyasi polemikler istemiyor. Şu an içinden geçtiğimiz periyot altın değerinde bir devir. Bu türlü bir devirde erken seçim konuşmaları iktisada ziyan verir.

Başından beri şunu söyledik orta vadeli bir planımız var. Bunun birinci yılı bir geçiş süreci olacak dedik. Şu anda Türkiye son 1 yılda temellerini sağlamlaştırdı. Bütçe açığını düşürdü, cari açığını düşürdü, KKM’yi düşürdü, sarsıntıyla ilgili önemli eforlarını ortaya koydu. Bunlar risklerimizi düşürdük. İkinci yıl için dezenflasyon periyodu dedik. Bu periyotta sonuçların bir kısmını görmeye bağlayacağız. Besin enflasyonunda yaşananlardan tutun, araba alırken karşılaştığınız fiyatlar, mesken fiyatlarından öbür alanlara varıncaya kadar tesirlerini daha fazla görmeye başlayacağız. Asıl büyük yarar dezenflasyon periyodu bitip, kalıcı fiyat istikrarına geçildiği vakit olacak. Bu sürece girmiş durumdayız.